woensdag 8 april 2015

123.De veldslag aan de Krimisos

          3.12.1. De veldslag aan de Crimisos.

          Nieuw in het pas aangekomen leger was de aanwezigheid van de "Heilige
          Bond", een keurtroep van de Carthagers zelf. Deze strijdmacht had een
          sterkte van minimaal 2500 man en maximaal 10.000 man. Het gehele leger
          landt te Lilybaion en vandaar gaat men op weg naar Panormus. Het weer is
          slecht en men vordert door de gezwollen riviertjes maar langzaam. De
          aanwezigheid van Timoleon wordt nog niet verwacht, maar hij is met zijn
          legertje van 2000 man voetvolk en 1000 ruiters (vlg Plutarchus) al in de
          buurt. Dit kleine aantal moet berusten op een vergissing. Het zal
          minstens 20.000 man voetvolk geweest zijn. Een verhouding tussen beide
          legers van 1:10 of 1:20 kan gewoon niet. Een verhouding van 1:2 of zelfs
          nog 1:3 is nog wel enigszins voorstelbaar. We moeten er weer van
          uitgaan, dat de cijfers voor het Carthaagse leger weer overdreven hoog
          en voor het Griekse leger overdreven laag zijn weergegeven
          De sterkte van de legers moet voor de Carthagers gelegen hebben tussen
          50 en 70.000 man en voor de Grieken tussen 25 en 35.000 man.

          Op de 24e Thargelion van het jaar 342 vindt de doorwading plaats van de
          Crimisos, een rechterarm van de rivier Hypsas bij Selinus. Het is midden
          juni, als het Carthaagse leger het riviertje oversteekt, dat in
          ochtendnevelen is gehuld, terwijl donkere wolken zich samenpakken voor
          een geweldig onweer. De strijdwagens en de "Heilige Bond" zijn al aan de
          overkant, als bij verrassing Timoleon vanaf een heuvel met zijn complete
          strijdmacht aanvalt.
          De eerste aanval van de Griekse ruiters onder de leiding van Demaratos
          wordt vakkundig opgevangen door de strijdwagens van de Carthagers. Dan
          volgt de aanval door de Griekse falanx en ook die wordt door de "Heilige
          Bond" gestuit. Op de flanken verschijnen dan echter de Sicilioten en
          Italiaanse huurlingen, die verhinderen, dat de rest van het Carthaagse
          leger te hulp kan snellen. In het losgebarsten onweer met hevige
          slagregens zakken de Carthagers in hun zware harnassen en strijdwagens
          in de moerassige grond weg. Dan wordt besloten tot de terugtocht over de
          Crimisos. Dat lukt maar aan enkele kleinere eenheden, want de terugtocht
          is goeddeels afgesloten voor de Sicilioten en Italiaanse huurlingen. In
          deze omknelling verliezen de Carthagers 10.000 man en worden 15.000 man
          krijgsgevangen gemaakt, terwijl de "Heilige Bond" compleet wordt
          uitgeschakeld. Vreemd genoeg laat Timoleon het slagveld aan de vijand.
          Zijn eigen leger heeft ook grote verliezen moeten incasseren en zo is
          hij te zwak geworden om zich nog te kunnen handhaven in de Epikratie.
          Bovendien is zijn thuisfront op Oost‑Sicilië nog steeds onrustig.
          De Carthagers hebben nog altijd minimaal 25.000 man en deze trekken

          o.l.v. Hasdrubal en Hamilcar, die de strijd overleefd hebben, terug naar Lilybaion. 

              GEVOLGEN VAN DE SLAG AAN DE CRIMISOS
                                   gesneuvelden                  krijgsgevangen
          volgens Diodorus    10.000 + "Heilige Bond"       15.000
          volgens Plutarchus  10.000 incl:3000 burgers      15.000

          De Griekse buit bestaat tevens uit 1000 harnassen en 10.000 schilden.
          Wellicht geeft dit laatste gegeven wat meer houvast om reële cijfers
          over de verliezen te krijgen. Zouden niet veeleer 1000 man van de
          "Heilige Bond" en 10.000 man van de rest van het Carthaagse leger zijn
          gesneuveld of krijgsgevangen gemaakt zijn? Als er 10.000 gesneuveld en
          15.000 krijgsgevangen genomen zouden zijn, dan had de buit aan schilden
          25.000 stuks moeten zijn!

              Reële cijfers:
                              CARTHAAGS LEGER        GRIEKS LEGER
              beginsterkte    50‑70.000                     25‑35.000
              verliezen         ca.11.000                     ca.5000
              eindsterkte     39‑59.000                     20‑30.000

                  SCHERMUTSELINGEN
                  Enige huurlingenafdelingen van Timoleon worden tegen
                  het einde van de oorlog nog verslagen door Hicetas
                  van Leontinoi, Mamercus van Katane en de Carthagers
                  in vereende krachten  bij Messana (‑400 man) en in
                  het westen bij Jetae.